Wprowadzenie żywic syntetycznych do produkcji materiałów wypełniających znacznie poprawiło efektywność zabiegów w stomatologii odtwórczej. Materiały kompozytowe dzięki korzystnym własnościom są powszechnie stosowane i obecnie trudne do zastąpienia. Niestety mimo pozornego uniwersalizmu nie jesteśmy w pełni zadowoleni z efektów użycia kompozytów. Ich stosowanie w stomatologii nadal jest ograniczone niekorzystnymi właściwościami tych materiałów.
Jednym z najistotniejszych problemów związanych ze stosowaniem materiałów kompozytowych jest występowanie zjawiska SKURCZU POLIMERYZACYJNEGO, który towarzyszy nieodłącznie procesowi twardnienia każdego polimeru.
Niezależnie od sposobu inicjacji procesu polimeryzacji wszystkie kompozyty chemo- i światłoutwardzalne zmniejszają swoją objętość. Średnia wielkość mierzona w warunkach in vitro wynosi 0,2% - 2% dla skurczu liniowego i 1,7% - 5,7% dla objętościowego a według innych autorów nawet od 2,6% - 7%.
Skurcz polimeryzacyjny jest postrzegany jako bezpośrednia lub pośrednia przyczyna większości niepowodzeń w leczeniu stomatologicznym.
Podczas reakcji polimeryzacji dochodzi do powstawania NAPRĘŻENIA SKURCZOWEGO o wielkości od 2 do 6 MPa , które determinuje jakość połączenia pomiędzy materiałem złożonym, a twardymi tkakami zęba. W rezultacie może doprowadzić nawet do jego zerwania. Zjawisko to wywołuje zarówno wczesne jak i odległe powikłania pozabiegowe. W następstwie skurczu polimeryzacyjnego może powstać szczelina brzeżna, która natychmiast wypełnia się płynami pochodzącymi z jamy ustnej i kanalików zębinowych. Dochodzi także do szybkiej kolonizacji przez bakterie. W wyniku
tego procesu mogą pojawić się dolegliwości bólowe ze strony miazgi zębowej o charakterze zapalnym, przebarwienia oraz wtórna próchnica zębów.
Skurcz polimeryzacyjny, który zachodzi w trakcie wiązania kompozytu może także powodować wystąpienie, wewnątrz materiału, uszkodzeń kohezyjnych o charakterze mikropęknięć, które pogarszają jego własności fizyczne.
W przypadku rozległych ubytków klasy II (MOD) oddziaływanie naprężenia skurczowego na guzki zębowe, prowadzi często do ich ugięcia.
Tym samym wpływa na pojawienie się objawów nadwrażliwości pozabiegowej oraz pęknięć w obrębie tkanek twardych zębów.
Wielkość skurczu polimeryzacyjnego i związanego z nim naprężenia skurczowego, powstałego w trakcie wiązania materiału złożonego w ubytku, jest jednym z podstawowych czynników warunkującym trwałość kliniczną wypełnienia.
